روغن ارده یا کنجد؟ کدام‌یک برای سلامتی مفیدترند؟

کنجد
روغن ارده

چنانکه مطلع هستید کنجد دانه‌ای است سرشار از روغن. بطوری که کمتر دانه‌ای می‌توان یافت که چربی آن از کنجد بیشتر باشد.

کنجد از کیفیت‌های مختلفی برخوردار بوده و از رنگ‌های متنوعی چون:

  • سیاه
  • سفید
  • قهوه‌ای

تشکیل‌شده است.

با توجه به اینکه رنگ سفید آن از طعم و مزه بهتری برخوردار است، مصرف این نوع کنجد رواج بیشتری در بین مردم کشورمان دارد.

از دوران باستان، از دانه‌های کنجد به دلیل داشتن روغن فراوان و مقاومت بالا نسبت به حرارت، در روغن کشی استفاده می‌کردند.

 

یقیناً شما نیز همانند دیگران هرگاه اسم روغن ارده را شنیده‌اید، نام کلمه کنجد نیز به گوشتان خورده و در اغلب موارد نام این دو کلمه در کنار یکدیگر و یا حتی به جای هم استفاده ‌شده است.

اما آیا به‌راستی روغن ارده که به روغن ارده‌-کنجد نیز شناخته می‌شود با روغن کنجد یکی بوده و تفاوتی ندارد؟

اگر در یک‌کلام بخواهیم پاسخ این سؤال را بدهیم باید بگوییم: خیر.

حال سؤال اینجاست که این دو روغن چه تفاوت‌هایی باهم داشته و نحوه تولیدشان به چه صورت است؟

 

نحوه تولید روغن کنجد

روغن ارده
دستگاه تولید روغن کنجد

روغن کنجد همان‌طور که از نام آن پیداست از دانه خام کنجد و توسط کمپرس سرد یا همان فشار مکانیکی توسط دستگاه به‌طور مستقیم به‌دست‌ می‌آید.

در این روش هیچ‌گونه فرآوری و یا تغییر شیمیایی روی دانه کنجد صورت نمی‌گیرد.

 

روغن ارده یا ارده-کنجد هم از ارده به دست می‌آید.

اما نکته اینجا است که خود ارده نیز از کنجد بوداده و یا حرارت دیده تولید می‌شود.

درواقع یکی از تفاوت‌های روغن ارده با روغن کنجد نیز در همین بخش، یعنی «حرارت» است.

 

مراحل تولید روغن ارده

روغن ارده
روغن ارده
  • برای تهیه روغن ارده، ابتدا دانه‌های کنجد را پاک‌سازی نموده و هرگونه اجسام خارجی را از آن جدا می‌کنند(فرآیند بوجاری).
  • سپس دانه‌های کنجد را در حوض‌های آب وارد نموده تا خیس شود و رطوبت آب به سطح کنجد برسد.
  • در این مرحله کنجدها را وارد دستگاه پوست‌کنی نموده تا پوست آن‌ها را جدا کند.
  • سپس کنجد پوست‌کنده شده را درون آب‌نمک می‌ریزند تا دانه‌های آن روی سطح آب درآمده و از پوست جدا شود.
  • در مرحله بعد کنجد بدون پوست را می‌شویند تا نمک آن گرفته‌شده و سطح دانه‌ها عاری از هرگونه پوست اضافه شود.
  • حال نوبت به آبگیری از دانه‌ها توسط سانتریفیوژ از طریق دوران سریع درون دستگاه رسیده است.
  • درنهایت دانه‌های کنجد را توسط دستگاهی بوداده و آسیاب می‌نمایند و بدین‌صورت ماده‌ای به نام ارده حاصل می‌شود.

 

روغن ارده
ارده

 

لازم به ذکر است که بو دادن دانه‌های کنجد، در دما و شرایط مشخص و کنترل‌شده‌ای صورت می‌گیرد.

در این مرحله هیچ‌گونه فرآوری و تغییر شیمیایی در کنجد و روغن آن صورت نگرفته و خواص آن بدون تغییر باقی می‌ماند.

 

مرحله نهایی

  • حال با انجام مراحلی بر روی ارده روغن آن جداشده و روغن ارده-کنجد حاصل می‌شود.
روغن ارده
روغن ارده

 

کالری روغن ارده

روغن ارده
کالری روغن ارده

انرژی موجود در این ماده غذایی بسیار بالاست.

هر ۱۰۰ گرم ارده چیزی در حدود ۷۰۰ کیلوکالری انرژی دارد که بیشتر این انرژی ناشی از چربی موجود در ارده است.

با توجه به انرژی بالای این گونه غذایی می‌توان اینگونه نتیجه گیری کرد که مصرف بی‌رویه ارده می‌تواند باعث چاقی شود.

اما به دلیل محتویات ارده که در اصل همان کنجد است، این ماده غذایی دارای فواید بسیار زیادی است.

 

خواص

طبیعت روغن ارده گرم و تر است و مصرف آن در بسیاری موارد ازجمله:

  • پاک‌سازی کبد
  • پیشگیری از بیماری‌های قلب‌و‌عروق

مؤثر است.

اسیدهای پلی اشباع در

یکی از دلایل مفید بودن روغن ارده بالا بودن اسیدهای پلی اشباع (اسیدهای چرب چندگانه) آن است.

مصرف این نوع اسیدهای چرب در بدن می‌تواند باعث پیشگیری از بیماری‌هایی نظیر قلب و عروق شود.

 

اسیدهای چرب غیراشباع

از دیگر دلایل مفید بودن مصرف روغن ارده، اسیدهای چرب غیراشباع این روغن بوده که می‌تواند در بهبود مشکلات دستگاه گوارش نقش عمده‌ای را ایفا کند.

و همینطور در بسیاری موارد می‌تواند مشکلات گوارشی را برطرف سازد.

اما اسیدهای چرب از چه نوعی هستند؟

ارده، به واسطه کنجدی که در آن وجود دارد می‌تواند تامین کننده اسیدهای چرب امگا۳ امگا۶ و امگا۹ بدن باشد.

بدین ترتیب نیاز بدن را به مصرف اسیدهای چرب ضروری تامین می‌کند.

البته این موضوع منوط به شرطی است که :

  1. ما مطمئن باشیم کنجدی که از آن برای ساخت ارده استفاده شده است سالم و تازه باشد.
  2. بجای روغن کنجد از روغن دیگری استفاده نشده باشد.

در غیر اینصورت نه تنها برای بدن مفید نخواهد بود بلکه مضراتی نیز با خود به‌همراه خواهد داشت.

روغن ارده، سرشار از ویتامین E

ویتامین E

ازآنجایی که کنجد، ماده اصلی موجود در روغن ارده را تشکیل می‌دهد، این ماده حاوی مقادیر بسیار بالای ویتامین E می‌باشد.

این موضوع می‌تواند به عنوان یک آنتی‌اکسیدان خیلی قوی، علاوه بر حفظ غشاء سلولی، بدن را از رادیکال‌های آزاد محافظت نماید.

مصرف ارده و روغن ارده به خاطر برخورداری از لیگنان‌ها(Lignans)، و ازجمله ماده‌ای به نام سزامین، در پیشگیری از انواع سرطان‌ها بسیار موثر خواهند بود.

 

 

دیگر خواص روغن ارده

پیشگیری از بیماری ها
پیشگیری از بیماری ها

روغن ارده از بسیاری بیماری‌های دیگر که امروزه مردم از آن رنج می‌برند، پیشگیری می‌کند. بیماری‌هایی نظیر:

  • پرفشاری خون
  • کاهش کلسترول خون
  • دیابت
  • قلب و عروق
  • آرتروز روماتوئید
  • بیماری‌های التهابی

سایر مواد مغذی

از دیگر مواد مغذی که در ارده به میزان مناسبی وجود دارد، کلسیم و پروتئین است.

همانطور که می‌دانید کلسیم در استحکامات استخوانی و پروتئین در روند رشد، بسیار برای بدن بسیار مفید هستند.

ارده و روغن آن به طور متوسط ۱۴ درصد از نیاز بانوان به کلسیم را تامین می‌کند.

شاید جالب باشد که میزان کلسیم موجود در نصف پیمانه از کنجد، حدود سه برابر بیشتر از همان مقدار شیر است.

بنابراین اگر عادت به بلند کردن ناخن دارید و یا از ناخن‌های ضعیف و شکننده خود رنج می‌برید، روغن ارده را حتما به سبد غذایی خود اضافه کنید.

 

از مواد مهم دیگری که در ارده وجود دارد می‌توان به:

  • آهن
  • روی

اشاره داشت.

 

روغن ارده و کاهش اشتها

روغن ارده
کاهش اشتها

لازم به ذکر است که مصرف کنجد و یا روغن ارده به دلیل ماندگاری بیشتر در معده، موجب کاهش اشتها خواهد شد.

به همین دلیل در کودکانی که کم غذا هستند و از اشتهای بالایی برخوردار نیستند، مصرف ارده و یا حلوا ارده چندان توصیه نمی‌شود.

 

تفاوت‌های روغن کنجد و روغن ارده

روغن ارده
مقایسه
  • روغن ارده ؛ بدون لزوجت

برای تهیه روغن کنجد، دانه‌های کنجد به همراه پوستشان درون دستگاه قرار می‌گیرند.

به همین دلیل میزان لزوجت این روغن تا حدی افزایش‌یافته و سبب بالا رفتن خشکی بدن می‌شود.

ممکن است در اثر استفاده درازمدت از روغن کنجد، آسیب‌هایی را به کبد وارد نماید.

به همین دلیل در طب سنتی چندان به مصرف خوراکی این روغن توصیه نمی‌شود.

 

  • آلودگی احتمالی

مشکل دیگری که در مصرف روغن کنجد می‌توان به آن اشاره کرد انتقال آلودگی احتمالی از دانه خام کنجد به روغن آن است.

طی فرآیند تولید این روغن، هیچ‌گونه حرارتی به دانه‌های کنجد وارد نشده و صرفاً از طریق فشردگی و کمپرس نمودن آن‌ها به دست می‌آید.

بنابراین در صورت وجود هرگونه آلودگی روی دانه، عیناً و بدون تغییر به روغن منتقل شود.

 

این در شرایطی است که خواص روغن ارده کاملاً با روغن کنجد متفاوت بوده و مصرف آن در طب سنتی بسیار سفارش و تأکید شده است.

روند تولید روغن ارده به‌گونه‌ای است که لزوجت نداشته و هیچ‌گونه آلودگی احتمالی با خود به همراه ندارد.

 

کاربردهای غیرخوراکی روغن کنجد

روغن ارده
کاربردهای غیرخوراکی روغن کنجد

اگرچه مصرف خوراکی روغن کنجد چندان توصیه نمی‌شود، ولی در عوض استفاده موضعی از روغن کنجد، کاربردهای فراوانی در طب دارد، از جمله:

  • نرم کردن پوست بدن
  • رفع آثار خون مردگی
  • کاهش آثار سوختگی و التهابات بدن
  • تقویت موی سر
  • رفع گرفتگی عضلات بدن
  • ضد رماتیسم

 

 

 

این نوشته در بلاگ ارسال شده است. این لینک مستقیم به این نوشته است.

2 دیدگاه برای “روغن ارده یا کنجد؟ کدام‌یک برای سلامتی مفیدترند؟

    • هیئت تحریریه تیمانیک گفته:

      سلام
      روز بخیر..

      ۱- ساده‌ترین روش تشخیص روغن ارده-کنجد اصل، توجه به رنگ و بوی روغن هست که رنگ آن زرد مایل به طلایی بوده و بوی ملایم کنجد را دارد.
      ۲- نکته دیگر اینکه مقاومت روغن ارده به حرارت بالاست و به هنگام پخت و پز تغییر حالت نداده و بوی بدی از خود تولید نمی‌کند(نمی‌سوزد).
      ۳- همچنین به هنگام خرید این روغن به قیمت آن نیز توجه داشته باشید؛ چرا که در برخی موارد مشاهده شده روغن کنجد ارزانتر از قیمت دانه کنجد عرضه می‌شود؛ در صورتی که منطقی آن است که قیمت روغن از هم وزن دانه خود حداقل کمی بالاتر باشد. (البته توجه داشته باشید چون بحث قیمت مطرح شد این مورد در همه جا صدق نمی‌کند.)

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *